Rządowy Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi, oznaczony numerem UPRO8, został przygotowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Projekt utworzono 30 marca 2026 r., a 19 sierpnia 2026 r. został skierowany do Sejmu. Dalsze prace legislacyjne prowadzone są pod numerem RM-0610-130-26.
Projekt ma chronić prowadzenie działalności rolniczej na obszarach wiejskich przed skutkami rozwoju zabudowy mieszkaniowej i napływu nowych mieszkańców. Jego założeniem jest ograniczenie sporów wynikających z typowych uciążliwości związanych z produkcją rolną oraz wzmocnienie ochrony gruntów wykorzystywanych do produkcji rolnej.
Większa ochrona typowej działalności rolniczej: Projekt zmierza do wyraźniejszego uwzględnienia specyfiki obszarów wiejskich, na których prowadzona jest produkcja rolna. Dotyczy to czynności i zjawisk naturalnie związanych z prowadzeniem gospodarstwa, takich jak praca maszyn rolniczych, transport płodów rolnych, nawożenie czy prowadzenie produkcji zwierzęcej.
Ograniczenie konfliktów między rolnikami a mieszkańcami wsi: Nowe rozwiązania mają przeciwdziałać sytuacjom, w których prawidłowo prowadzona działalność rolnicza staje się przedmiotem skarg lub sporów ze strony osób zamieszkujących tereny rolne.
Ochrona rolnika działającego zgodnie z prawem: Projekt zakłada wzmocnienie pozycji właścicieli i użytkowników gospodarstw wykonujących działalność rolniczą zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.
Zmiany dotyczące nieruchomości rolnych: Projekt obejmuje regulacje odnoszące się do korzystania z nieruchomości rolnych oraz ochrony ich produkcyjnego charakteru. Celem jest zachowanie możliwości rzeczywistego wykorzystywania takich gruntów do prowadzenia działalności rolniczej.
Uwzględnienie charakteru obszarów wiejskich: Przy ocenie oddziaływania działalności rolniczej ma być brane pod uwagę to, że jest ona prowadzona na terenach przeznaczonych lub tradycyjnie wykorzystywanych do produkcji rolnej.
Zmiany w przepisach o wykroczeniach: Projekt został sklasyfikowany w Rządowym Procesie Legislacyjnym w obszarach „wykroczenia” oraz „nieruchomości rolne”. Oznacza to, że proponowane regulacje obejmują również zasady odpowiedzialności związanej z zakłócaniem lub utrudnianiem prowadzenia działalności rolniczej.
Nowe przepisy mogą mieć znaczenie przede wszystkim dla rolników prowadzących produkcję roślinną lub zwierzęcą, właścicieli i użytkowników nieruchomości rolnych, osób mieszkających lub nabywających nieruchomości na obszarach wiejskich, inwestorów realizujących zabudowę mieszkaniową w sąsiedztwie gruntów rolnych, gmin i innych organów planowania przestrzennego oraz organów rozpatrujących skargi i spory dotyczące uciążliwości związanych z działalnością rolniczą.
Rolnicy prowadzący działalność zgodnie z przepisami mogą uzyskać silniejszą ochronę przed roszczeniami związanymi ze zwykłymi następstwami produkcji rolnej. Projekt ma również ograniczyć ryzyko, że rozwijająca się w sąsiedztwie zabudowa mieszkaniowa utrudni kontynuowanie dotychczas prowadzonej działalności.
Osoby decydujące się na zamieszkanie na terenach wiejskich będą musiały w większym stopniu uwzględniać produkcyjny charakter otoczenia. Sąsiedztwo gospodarstw może wiązać się z występowaniem odgłosów maszyn, zapachów, pyłu, ruchem pojazdów rolniczych lub sezonowym wykonywaniem prac w różnych porach dnia.
Ostateczna treść przepisów oraz termin ich wejścia w życie będą zależeć od przebiegu prac parlamentarnych i treści ustawy ogłoszonej w Dzienniku Ustaw.
Projekt może zwiększyć przewidywalność prowadzenia działalności rolniczej. Ograniczenie części sporów sąsiedzkich mogłoby sprzyjać większej stabilności funkcjonowania gospodarstw. Zmiany mogą wspierać stabilność gospodarstw. Mniejsze ryzyko zakłóceń w produkcji rolnej może ułatwiać planowanie działalności. Nowe obowiązki mogą wpływać na obrót nieruchomościami wiejskimi. Oświadczenia nabywców o możliwych uciążliwościach mogą mieć znaczenie przy ocenie takich nieruchomości. Warto uwzględniać otoczenie nieruchomości. Przy analizie nieruchomości wiejskich znaczenie może mieć sąsiedztwo terenów wykorzystywanych rolniczo.
Tekst projektu: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12408700/katalog/13195189#13195189
