Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1768 z dnia 14 lipca 2026 r. weszło w życie 22 lipca 2026 r.
Przepisy są odpowiedzią na wzrost cen nawozów wywołany kryzysem na Bliskim Wschodzie. Wprowadzają możliwość uruchomienia nadzwyczajnego i tymczasowego wsparcia dla rolników oraz bardziej elastyczne zasady wypłaty zaliczek na płatności bezpośrednie.
Nowy instrument w ramach EFRROW
Państwa członkowskie mogą uruchamiać specjalne programy pomocy dla rolników aktywnych zawodowo, którzy najbardziej odczuli skutki znacznego wzrostu cen nawozów. Szczegółowe warunki kwalifikowalności określą państwa członkowskie w planach strategicznych WPR.
Rekompensata dodatkowych kosztów
Wsparcie może obejmować część dodatkowych kosztów nawozów wynikających ze wzrostu cen od 1 marca 2026 r. Co do zasady może pokrywać do 50% tych kosztów, a w określonych przypadkach do 80%. Państwa członkowskie ustalą maksymalną kwotę wsparcia na beneficjenta lub maksymalną liczbę hektarów objętych pomocą.
Termin wypłaty
Pomoc w ramach nowego instrumentu powinna zostać wypłacona rolnikom najpóźniej do 30 czerwca 2027 r.
Państwa członkowskie mają zapewnić, aby łączenie wsparcia z innymi instrumentami krajowymi lub unijnymi nie prowadziło do podwójnego finansowania ani nadmiernej rekompensaty kosztów. Pomoc ma odpowiadać rzeczywistym dodatkowym kosztom poniesionym przez rolników.
Maksymalna wysokość zaliczek na płatności bezpośrednie za 2026 r. została zwiększona z 70% do 75%. Państwa członkowskie mogą również wypłacać zaliczki wcześniej, bezpośrednio po złożeniu wniosku o wsparcie. Zaliczki wypłacone przed 16 października 2026 r. są na potrzeby rozliczeń unijnych traktowane jako wypłacone w listopadzie 2026 r.
Rozporządzenie umożliwia państwom członkowskim dostosowanie przydziałów środków na płatności bezpośrednie na rok kalendarzowy 2027 oraz odpowiednią zmianę planów strategicznych WPR.
Wzrost cen nawozów może przejściowo zwiększyć koszty prowadzenia gospodarstwa i obciążyć jego bieżący budżet. Wprowadzone instrumenty wsparcia mogą częściowo złagodzić skutki wyższych kosztów nawozów, ale ich praktyczne znaczenie będzie zależeć od szczegółowych zasad wdrożonych przez państwa członkowskie oraz terminów wypłat.
Zwiększone i wcześniej wypłacane zaliczki na płatności bezpośrednie mogą pomóc części gospodarstw w pokryciu bieżących wydatków, w tym kosztów zakupu nawozów.
Tekst rozporządzenia: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32026R1768&qid=1658474076932
